Blog 9: Opnameknoppen
Werken in circuitvorm blijft voor mij een van de krachtigste manieren om mijn onderwijs vorm te geven. Het biedt ruimte voor differentiatie, eigenaarschap en gerichte instructie.
Toch liep ik in de praktijk steeds tegen hetzelfde probleem aan: de opstart van het circuit. Het uitleggen van alle opdrachten kostte veel tijd. En eerlijk is eerlijk, lang niet alles bleef hangen. Het was gewoon veel tegelijk. Daardoor kwamen er steeds weer vragen over de opdracht van de taak, werd ik vaak onderbroken en ging er ongemerkt best wat leertijd verloren.
Om dit te doorbreken ben ik gaan werken met opnameknoppen. Dit zijn knoppen waarop ik per opdracht een korte, gerichte instructie inspreek van maximaal 30 seconden. In deze instructie benoem ik steeds dezelfde vaste elementen: het doel van de opdracht, de werkwijze en een aandachtspunt of valkuil.
Bijvoorbeeld: “Bij dit spel oefen je het vlot herkennen van splitsingen tot 10. Draai om de beurt een kaartje om en noem zo snel mogelijk de bijbehorende splitsing. Let op: controleer elkaar en verbeter.”
Daarnaast werk ik met een aftekenblad waarin differentiatie zichtbaar is. De opdrachten van het circuit deel ik in één, twee of drie ‘pepers’, waarbij het aantal pepers de mate van complexiteit of uitdaging aangeeft. Dit geeft de kinderen niet alleen overzicht, maar ook regie: ze kunnen zelf kiezen welke opdrachten ze willen proberen en hoe ze zichzelf uitdagen. Daardoor voelen ze zich eigenaar van hun leerproces en zie ik gemotiveerde kinderen in de klas.
Wat levert deze aanpak mij op? Allereerst tijd. Tijd die ik niet meer besteed aan het herhalen van instructies, maar aan het analyseren van denkprocessen en het geven van gerichte begeleiding. Daarnaast zie ik een toename in taakgerichtheid: leerlingen blijven langer betrokken en weten beter wat er van hen verwacht wordt.
Voor mij laat dit zien dat het soms kleine aanpassingen in de organisatie van je onderwijs grote impact kan hebben. Door instructie anders aan te bieden, iets meer loslaten… en er ontstaat meteen meer ruimte voor goed onderwijs.
