Verbindend gezag en geweldloos verzet (fix-it ticket)

Acht jaar sta ik nu voor de klas. Acht jaar waarin ik leerde hoe je breuken uitlegt, hoe je een veilige sfeer bouwt en hoe je ogen in je rug ontwikkelt. Maar de laatste tijd merkte ik iets anders. Iets dat schuurde.

Een leerling die hardop “boeit me niet” roept terwijl ik instructie geef. Een ander die een klasgenoot structureel irriteert. Ja, maar....  antwoorden en blikken die uitdagen: wie is hier de baas?

 

Tot ik de podcast over Verbindend Gezag ontdekte. Voor het eerst hoorde ik woorden die pasten bij wie ik wil zijn als leerkracht. Verbindend Gezag vertrekt niet vanuit macht, maar vanuit aanwezigheid. Niet winnen, maar volhouden. Niet controleren, maar verantwoordelijkheid nemen voor je eigen handelen.

Luister de podcast hier

Wat mij raakte, in mijn geval: leerkrachtelijke aanwezigheid. “Ik ben hier. Ik blijf hier. En ik geef je niet op.” Geweldloos verzet is geen passiviteit. Het is verzet zonder vernedering. Zonder dreiging. Zonder escalatie.

In mijn klas betekent dat: nabijheid bieden. Naast een leerling gaan zitten in plaats van tegenover hem staan. Mijn stem laag houden wanneer de spanning stijgt. Niet direct straffen in het heetst van de strijd, want hoge emotionele opwinding vergroot de kans op escalatie. Eerst reguleren, dan reageren.

Maar grenzen blijven grenzen. Als een grens wordt overschreden, volgt er geen preek. Geen machtsstrijd. Wel verantwoordelijkheid.

 

Daar komt mijn fix-it ticket in beeld.

 

Na een incident ga ik met de leerling apart zitten. We vullen samen het formulier in. Wat gebeurde er? Wat was jouw aandeel? Wat deed dat met de ander? Hoe ga je het herstellen? En wat doe je een volgende keer anders?

Dit moment voelt voor mij als een mini-sit-in, zoals Omer die beschrijft: aanwezig blijven bij het kind, zonder beschuldigingen, en vragen om een oplossing. Ik eis geen schuldbetekenis. Ik vraag om reflectie

 

Het krachtige zit niet alleen in het nemen van verantwoordelijkheid, maar in het herstellen. Want gedrag benoemen zonder de relatie te herstellen, vergroot de afstand. Verbindend gezag leert juist dat verzoeningsgebaren essentieel zijn om de 'wij-zij' tegenstelling te verkleinen. Dus na het invullen van het fix-it tickets volgt een herstelactie: een excuus, een helpende taak, een spelletje of een boks.

 

En eerlijk? Het helpt mij ook! In plaats van 's middags nog een uitgebreid verslag in het leerlingvolgsysteem te typen, voeg ik het formulier toe. Ouders krijgen het mee naar huis. Het gesprek wordt daar voorgezet.

Ik zie verschil. Niet omdat kinderen of ik ineens perfect gedrag vertonen. Maar omdat ik anders ben gaan staan. Minder gefocust op gehoorzaamheid, meer op zelfcontrole. Minder op winnen, meer op volhouden en anders kijken naar gedrag. Focus op herstel en reflectie.