Werken met stappenplannen

Je hebt een goede les voorbereid, een duidelijk lesdoel en de leerlingen gaan zelfstandig aan het werk. Maar bereikt iedereen dat doel ook echt? Kunnen alle kinderen de juiste stappen in één keer zetten, of zijn er leerlingen die onderweg vastlopen? En heb jij als leerkracht altijd de tijd om iedereen te helpen?

 

Herkenbaar? In mijn klas merkte ik dat dit vaak leidde tot onrust en afhankelijkheid. De oplossing bleek verrassend eenvoudig: werken met stappenplannen. 

Zelfstandigheid als basis

In mijn klas hangen de stappenplannen per blok van WIG zichtbaar op het whiteboard, bevestigd met een clip. Ze zijn altijd binnen handbereik. Dat betekent dat leerlingen zélf kunnen kiezen om een stappenplan te pakken wanneer ze merken dat ze vastlopen. Zonder eerst hun vinger op te steken of te wachten op hulp. Dit kleine stukje autonomie maakt een groot verschil. Leerlingen leren nadenken over hun eigen leerproces en ervaren dat ze zelf verder kunnen komen.

Eén duidelijke aanpak voor iedereen

De stappenplannen zijn niet alleen waardevol voor de leerlingen, maar ook voor iedereen die in de klas ondersteunt. Denk aan onderwijsassistenten, stagiaires of RT’ers. Doordat iedereen met dezelfde stappen en dezelfde rekentaal werkt, ontstaat er duidelijkheid. Leerlingen krijgen niet langer verschillende uitleggen of tegenstrijdige strategieën aangeboden. Dat voorkomt verwarring en zorgt ervoor dat de instructie écht beklijft. Samen werken we zo vanuit één lijn, met hetzelfde doel voor ogen.

Ondersteuning thuis (huiswerk)

Ook thuis blijken de stappenplannen een fijne houvast te zijn. Leerlingen mogen ze meenemen wanneer ze huiswerk maken of extra willen oefenen. Hierdoor weten ze precies welke stappen ze moeten volgen en kunnen ze zelfstandig aan de slag. En laten we eerlijk zijn: hoe vaak horen we niet “juf, ik snapte het niet”? Met een stappenplan erbij wordt die drempel een stuk lager. Ook ouders ervaren het als prettig, omdat ze zien hoe er op school gewerkt wordt en hun kind gerichter kunnen helpen.

Voor mij is het inmiddels een onmisbaar onderdeel van mijn dagelijkse onderwijspraktijk. Ik merk dat de klas er rustiger van wordt, leerlingen vaker zelfstandig doorwerken en dat ik meer tijd heb om gerichte ondersteuning te bieden waar het echt nodig is. Het is iets wat ik in de loop van de tijd zelf heb ontwikkeld en getest, en het bewijst me keer op keer hoe behulpzaam het is in de praktijk.